Πράσινη αστική ανάπλαση για υγιή πόλη.

tumblr_l4vtwgeYd61qbpvm6

Με τον όρο πράσινη ανάπλαση δεν εννοούμε την διακοσμητική ανάπτυξη χορταριού και την δενδροφύτευση αλλά το σύνολο των επεμβάσεων που στοχεύουν στην ανάπτυξη των χώρων πράσινου με σκοπό την αισθητική, περιβαλλοντική και λειτουργική  αποκατάσταση μιας περιοχής. Για να έχει νόημα μια τέτοια ολοκληρωμένη προσέγγιση οφείλει να γίνεται σε βάθος χρόνου και με το ελάχιστο κόστος διαχείρισης και ανάλωσης φυσικών πόρων (αειφορική προσέγγιση). Δεν είναι πολυτέλεια αλλά επείγουσα κοινωνική ανάγκη και προϋπόθεση επιβίωσης για τις  επιβαρυμένες περιβαλλοντικά περιοχές.

Σήμερα στην Αθήνα αναλογούν περίπου 2,45 m2 ανά κάτοικο και αυτός ο αριθμός κατατάσσει την  πόλη στη βάση του καταλόγου ευρωπαϊκών πρωτευουσών σε μια τέτοια μέτρηση. Είναι ακόμη χαρακτηριστική η ανισοκατανομή της φυτοκάλυψης του αστικού ιστού, ανάλογα με την περιοχή. Επιπροσθέτως, το υφιστάμενο πράσινο – φυτικό υλικό είναι επιβαρημένο από την υπέργεια και υπόγεια ρύπανση (αέρας, έδαφος, νερό), την έλλειψη χώρου ανάπτυξης, την συμπίεση του εδάφους (δενδροστοιχίες) και την ηλικία.

Δυο ακόμη ζητήματα που καθιστούν την ανάπλαση επείγουσα, είναι η άνοδος της θερμοκρασίας κατά 5-7ο ακόμη και τις νυχτερινές ώρες (φαινόμενο αστικής θερμικής νησίδας) στην οποία συμβάλλει σημαντικά η μαζική επέκταση των ασφαλτοστρώσεων, τσιμεντοστρώσεων και πλακοστρώσεων του «δαπέδου της πόλης» και κυρίως οι δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία από αιωρούμενα σωματίδια. Τούτο το τελευταίο έγινε πολύ εμφανές τον περασμένο χειμώνα όπου πολλοί Αθηναίοι έκαιγαν ό,τι μπορούσαν για να ζεσταθούν ελλείψη δυνατότητας αγοράς πετρελαίου θέρμανσης. Τα αιωρούμενα σωματίδια συνιστούν μεγάλο κίνδυνο για την υγεία, προκαλούν σωρεία αναπνευστικών προβλημάτων επιδεινώνουν την ποιότητα ζωής και μικραίνουν τη διάρκεια της ζωής. Σχετικά μεγάλο όμως ποσοστό των αιωρουμένων σωματιδίων οφείλεται σε κλιματολογικές συνθήκες, όπως η σκόνη από την έρημο της Βόρειας Αφρικής, και δεν έχουν να κάνουν με κυκλοφοριακούς ή βιομηχανικούς ρύπους. Οι μέρες του χρόνου με παρατηρημένα ανησυχητικά μεγέθη αιωρουμένων σωματιδίων είναι πια πολλές και εγκυμονεί κινδύνους όχι μόνο για την υγεία αλλά και για τον τουρισμό και την οικονομία.   Είμαστε λοιπόν κατά των αιωρουμένων σωματιδίων «από όπου κι αν προέρχονται»!

Η βέλτιστη μέθοδος απορρόφησής τους είναι η ανάπτυξη του πρασίνου. Επειδή δεν υπάρχει χώρος για να φυτευτεί όσο θα θέλαμε μέσα στο αστικό τοπίο, πρέπει να βελτιστοποιήσουμε τον υπάρχοντα χώρο με σοφή επιλογή φυτών ώστε να μεγιστοποιηθεί η φυλλική επιφάνεια. Όσο μεγαλύτερη η επιφάνεια των φύλλων, τόσο μεγαλύτερη και η απορρόφηση των αιωρουμένων σωματιδίων. Λεβάντα και ομοειδή φυτά λοιπόν στους ταρατσόκηπους και στους χώρους που απαιτούν χαμηλό ύψος των φυτών, μια και η λεβάντα και τα συναφή διαθέτουν φύλλα με χνούδι, τριχίδια και έτσι πολλαπλασιάζεται η δυνατότητα απορρόφησης των φύλλων. Στους ανοιχτούς χώρους που επιδέχονται δέντρα δεν χρειάζεται να ψάξουμε για κάτι εξωτικό ή πρωτόγνωρο. Αρκεί το αττικό πεύκο. Ένα μεσαίου μεγέθους πεύκο διαθέτει φυλλική επιφάνεια 10 (δέκα) στρεμμάτων χάρη στην μικροκυλινδρική μορφή της πευκοβελόνας. Με τέτοιες επιλογές μπορούμε εύκολα να προσφέρουμε φυλλική επιφάνεια που θα ισούται με 3 m2 ανά κάτοικο και να πλησιάσουμε μεγέθη άλλων υγιέστερων πόλεων.

Η πράσινη ανάπλαση αποτελεί όμως και μιαν απάντηση  στην  οικονομική κρίση. Αυξάνει την αξία των ακινήτων. Έως και 20% αύξηση ορίζουν οι ειδικοί της αγοράς αυτής στα διαμερίσματα και σπίτια που βρίσκονται κοντά σε χώρους πρασίνου. Σε απόσταση άνω των 25 χλμ. από το κέντρο η συγκριτικά μεγαλύτερη αναλογία πρασίνου ανά κάτοικο αποκαλύπτει και μια κοινωνική διαφοροποίηση μέσω της στενής σχέσης πρασίνου –  ευμάρειας. Η σχέση αυτή υπάρχει και στο κέντρο της πόλης όπου υπάρχει πράσινο. Παράλληλα, η αύξηση  πρασίνου σε μια περιοχή, συμβάλλει στη «δημιουργία πόλου προτίμησης» με αύξηση της επισκεψιμότητας  και παραμονής με τα ανάλογα οικονομικά και  εργασιακά οφέλη τόσο για τους επαγγελματίες όσο και για τους κατοίκους της περιοχής. Ακόμη, οι συνολικές εργασίες πρασίνου (μελέτη – κατασκευή – συντήρηση – παραγωγή & εμπορία φυτικού υλικού) γίνονται κυρίως χειρωνακτικά. Η δυνατότητα απασχόλησης εργατικού δυναμικού είναι λοιπόν η υψηλότερη από κάθε άλλη κατηγορία έργων.

Ανάμεσα σε πολλούς και συνδεδεμένους στόχους ενός τέτοιου εγχειρήματος αξίζει να αναφερθεί ξεχωριστά ένας. Η σύνδεση των υφισταμένων νησίδων πρασίνου. Τα υπάρχοντα πάρκα, πλατείες κλπ, να συνδεθούν μεταξύ τους είτε με πράσινους πεζόδρομους σαφώς εστιασμένους στον σκοπό της σύνδεσης, είτε με ταρατσόκηπους που θα αναπτυχθούν στις αρτηρίες σύνδεσης των χώρων πρασίνου. Αυτό θα έχει σαν αποτέλεσμα την διευκόλυνση των ψυχρών ρευμάτων αέρα να κινηθούν μέσα στον αστικό ιστό και να συμβάλουν στην μείωση της θερμοκρασίας. Παράλληλα τα οφέλη από την ύπαρξη πρασίνου σε μια περιοχή θα μπορούν κατά ένα βαθμό να μοιραστούν και σε άλλες περιοχές βελτιώνοντας αισθητά την ποιότητα ζωής.

Ιδέες υπάρχουν πολλές, υπάρχουν όμως και οι άνθρωποι που είναι αποφασισμένοι να τις υλοποιήσουν με όποιους και όσους χρειάζεται. Και για αυτό πρέπει να αξιοποιηθούν τα ταλέντα των συμπολιτών μας που γνωρίζουν πώς και θέλουν να συμβάλουν στην βελτίωση της ζωής στην πόλη.

 (http://stogiatro.gr/nea/523-prasini-astiki-anaplasi)

Τράπεζα Χρόνου με υποστήριξη δημοτικών υποδομών.

time-bank

Η Τράπεζα Χρόνου είναι ανθρώπινο κοινωνικό δίκτυο. Δίκτυο  ανταλλαγής υπηρεσιών και γνώσεων με μονάδα συναλλαγής το χρόνο και όχι τα χρήματα. Είναι ένα δίκτυο αλληλέγγυας οικονομίας με ιδιαίτερη κοινωνική χρησιμότητα γιατί μπορεί να καλύψει βασικές ανάγκες κάθε νοικοκυριού χωρίς τη μεσολάβηση χρήματος και ακόμη ως δίκτυο πολιτών συμβάλλει στη δημιουργία δεσμών αλληλεγγύης μεταξύ των μελών της κοινότητας ενδυναμώνοντας τον κοινωνικό ιστό της περιοχής. Συμβάλει επίσης στην ενεργοποίηση των πολιτών σε ένα εναλλακτικό οικονομικό μοντέλο.

Εφ’όσον η μονάδα συναλλαγής είναι μόνον ο χρόνος, μια ωριαία λχ συνεδρία φυσιοθεραπείας έχει την ίδια αξία με μια ώρα μαθήματος κιθάρας ή μια ώρα φύλαξης μικρών παιδιών ή μια ώρα μαγειρέματος ή μια ώρα καθαρισμού επαγγελματικού χώρου. Μια ώρα ισούται με μία ώρα ασχέτως περιεχομένου και ανεξάρτητα από το εάν η παρεχόμενη υπηρεσία είναι χειρονακτική η πνευματική. Η μονάδα χρόνου που κερδίζει όποιος παρέχει την υπηρεσία του μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την χρήση μιας άλλης υπηρεσίας οποιουδήποτε άλλου μέλους της χρονοτραπεζικής κοινότητας.

Οι τράπεζες χρόνου έλκουν την καταγωγή τους στην πρώτη περίοδο των εργατικών κοινωνικών κινημάτων βάσης, όταν η αυτό-οργάνωση της κοινωνίας ήταν απαραίτητη για να στηθεί ένα κοινωνικό δίχτυ προστασίας για όσους ήταν εκτός προνοιακών δομών. Η πρώτη καταγεγραμμένη μορφή το 1832 οφείλεται στον Όουεν, Oυαλλό κοινωνικό μεταρρυθμιστή. Ακολούθησε ο Προυντόν στα 1848 και στη συνέχεια ο Μαρξ στα 1875 με τα «εργατικά πιστοποιητικά» (Arbeitzertifikaten) δηλαδή κουπόνια που θα πιστοποιούσαν την προσφορά εργατοώρας.

Στη σύγχρονη εποχή, η ιδέα αυτή και η πρακτική αναδύθηκε ξανά ως απάντηση της κοινωνίας που ερχόταν να καλύψει ένα κενό που είχε εν τω μεταξύ προκύψει. Τα χρήματα που προορίζονταν για κοινωνικές υπηρεσίες άρχισαν να στερεύουν. Όπως η φύση μισεί το κενό, έτσι η κοινωνία κινήθηκε να καλύψει αυτό που δεν κάλυπτε πια το Κράτος και πριν προλάβει να το καλύψει η Αγορά.

Στα 1992 ο Έντγκαρ Καν δημιούργησε τον όρο timedollar ή χρονοδολλάριο το οποίο ως εξισωτικό αντίτιμο της εργατοώρας έκανε μετρήσιμη την συνεισφορά του καθένα. Σήμερα έχουμε Τράπεζες Χρόνου σε 35 χώρες, κυρίως στον αγγλοσαξωνικό κόσμο με τις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο να μετρούν από 300 σε κάθε χώρα.

Στη χώρα μας μέχρι σήμερα οι μόνες μορφές χρονοτραπεζικής πρακτικής απαντήθηκαν στον ελευθεριακό χώρο και στις ομάδες της πάλαι ποτέ κάτω πλατείας. Καλά έκαναν και καλά κάνουν και αυτό-οργανώνονται όσο και όπως καλύτερα μπορεί να κάνει ο χώρος.

Εντούτοις, σε μια ευνομούμενη χώρα με κοινωνικό πρόσημο, η τοπική διακυβέρνηση, δηλαδή ο Δήμος οφείλει να μπορεί να ενισχύει και να ενθαρρύνει κάθε προσπάθεια ενδυνάμωσης της άμεσης δημοκρατίας, της συμμετοχής και της ελπίδας. Θέλουμε τον Δήμο Αθηναίων να είναι πάροχος οργανωτικής υποδομής σε τέτοιες προσπάθειες που θα καλύψουν και τα 7 Διαμερίσματα και θα επικοινωνήσουν με πρόσφορο τρόπο στους κατοίκους τις δυνατότητες που προσφέρονται για αξιοποίηση των γνώσεων και ταλέντων του κάθε συμπολίτη και γείτονα, πέρα από τα εμπόδια που θέτουν τα χρήματα και η έλλειψή τους.

Ο Αλέξανδρος Μοντιάνο, νομικός και Διεθνολόγος, είναι υποψήφιος Δημοτικός Σύμβουλος Αθηναίων με τον συνδυασμό «δικαίωμα στην πόλη» του Γιώργου Καμίνη.

(http://www.toxrima.gr/trapeza-chronou-me-ipostirixi-dimotikon-ipodomon/)

1 2 3 4 9